تئاتر و سینما

نمایش الیور توئیستمکان: تهران، تالار وحدت با نگاهی رها از حواشی پیرامون پروژه های اینچنین گسترده و پر بازیگر می توان گفت که این نمایش در معرفی تئاتر موزیکال به مخاطب تئاتر در ایران، گامی رو به جلو برداشته و اتفاق تازه ای در این فضاست. طراحی صحنۀ قوی و استاندارد به همراهی اجرای ارکسترال موسیقی زنده در ابعاد بزرگ و بارز به همراه استفاده از تمامی امکانات فنی تالار وحدت به اجرا رنگ و رویی ویژه بخشیده و بازی هایی از چهره های شاخص تئاتر و سینما، به ویژه در رأس آنها از لحاظ فنی و کیفی بازی هوتن شکیبا قابل توجه است. گرچه باید گفت پرداخت خود شخصیت الیور توئیست در مقابل سایرین و اتفاق های اطرافش اندکی مغفول واقع شده و لازم است که کاراکتر اصلی چه از لحاظ تمهیدات در متن و چه در بازی و اجرا با قوّت بیشتری همراه باشد. همچنین کیفیت طراحی حرکت و فرم های آن در حد بزرگی این پروژه نیست و جای کار بیشتری در این زمینه برای این نمایش به نظر می رسد. وحید عمرانی (عضو کانون ملی منتقدان تئاتر ایران)موضوعات مرتبط: یادداشت تئاتر و سینما...

نمایش یک زندگی بهتر مکان: تهران، تئاتر پالیز این اثر اجرایی به مفهوم و قالب توجهی توأمان دارد و ضمن اینکه از دغدغۀ محتوا برخوردار است، تنها به یک تم و موضوع تأثیرگذار بسنده نکرده و جامه ای زیبا و بایسته نیز به مفهوم ارزشمندی که انتخاب کرده می پوشاند. برخی از کنش های صحنه ای همانند کار با گوجه ها ضمن اینکه خصایص رئالیستی دارند با صبغه های سمبولیستی نیز ممزوج می شوند و با پرداخت نمادهای مربوط به موضوع نمایش، داستان و ادراکات آن را گسترش داده و به پیش می برند. برخی دیگر از عناصر بیرونی صحنه از قبیل حمام ها، نتیجه و نقطۀ اوج نمایش را به سراسر بدنۀ آن تسرّی بخشیده و طراح در این زمینه موفق و خلاقانه عمل کرده است. با متن منظم و صیقل خورده ای هم در این اجرا مواجه هستیم و کارگردان نیز توفیق یافته تا با تکیه به یک متن محکم و کم نقص، ارتباط مناسب و سنجیده ای را در بین بخش های مختلف از قبیل بازی ها، ترکیب بندی ها، ریتم و میزانسن برقرار سازد. می توان این نمایش را یک کار موفق در ژانر اجتماعی و همچنین دفاع مقدس به طور توأمان دانست که از شعار پراکنی و اشارات درشت و مستقیم دوری کرده و با رعایت ظرافت های زندگی خانواده ای معمولی و بحران زده، می تواند اهداف مورد نظر که در هر دو دستۀ مذکور، مطمح نظر است را تحقق بخشد. وحید عمرانی (عضو کانون ملی منتقدان تئاتر ایران)موضوعات مرتبط: یادداشت تئاتر و سینما...

«واگویه های زنانه»نقد نمایش «هایلایت»نویسنده: ریحانه حسن زاده، سوسن پرورکارگردان: سوسن پروربازیگران: سوسن پرور، غزاله جزایری، شراره درشتی، سمیه شوقی، منا شمس الدینی، مرضیه صدرایی، بیژن قهرمانی، شیما ملکیان، فاطمه هاشمی و صدیقه کیانفرمکان اجرا: تهران، تئاتر باران با یک روز کاری در آرایشگاهی زنانه مواجهیم که در مواجهۀ شش مشتری و سه صاحب کار در این مکان صحبت از مسائل زندگی خصوصی شان به میان می آید، سر صحبت باز می شود و هر کس از مشکلات و سختی های زندگی خود که اغلب مربوط به روابط زناشویی، معضلات اجتماعی، اقتصادی، نقد جنس مخالف، مهاجرت و ... می شود پرداخته و بدینگونه سفرۀ دلشان را برای یکدیگر باز می کنند. «هایلایت» با توجه به داشتن نه بازیگر زن و یک بازیگر مرد، همچنین انتخاب فضا و موقعیتی تحت عنوان آرایشگاه، گرچه به ظاهر نمایشی است زنانه اما در واقع بیشتر خطاب به مردان است تا زنان و قصد دارد تا صدای اعتراض همسران، دختران و مادران را انعکاسی فزون تر بخشد.در ورود و اضافه شدن شخصیت ها تنظیم مناسبی صورت گرفته، هر گاه که صحنه ای می رود تا از نفس بیافتد با ورود دادن به شخصیتی جدید تماشاگر درگیر شناخت شخص تازه وارد می شود و به این گونه هم ریتم نمایش از ضربان نمی افتد و هم فضاهای گفتگوی جدید و انتقال معانی تازه ای ایجاد می گردد. اما در برخی صحنه ها از لحاظ میزانسنیک قدری ایستایی بیش از تئاتر و سینما...

«زمان و مکان به مثابۀ شیر و شکر»نقد نمایش «فعل»نویسنده و کارگردان: محمد رضایی رادبازیگران: فرنوش نیک اندیش، میلاد رحیمی، روجا جعفری، مهبان جلالی، باران کوثری، به آفرید غفاریان، رزیتا علیزاده، فربد فرهنگمکان اجرا: تهران، تئاتر شهر، سالن چهارسو یک پسر دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی با سوابقی درخشان از قبیل رتبۀ اول کنکور کارشناسی ارشد، چاپ مقالات تخصصی فراوان، برگزیدۀ جشنواره های علمی معتبر از قبیل خوارزمی و ... که هم اکنون مشغول کار کردن بر پایان نامۀ تحصیلی خود با موضوع نظریۀ فعل در دستور زبان است برای تدریس ادبیات و تقویت دانش آموزان برای شرکت در المپیاد علمی به یک دبیرستان با سابقه و قدیمی دخترانه قدم می گذارد. حضور این مرد جوان در محیطی کاملاً زنانه و بی سابقگی چنین اتفاقی در مکان مذکور، شرایطی خاص و آشوب برانگیز را در این دبیرستان دخترانه به وجود می آورد که فضا را به آشفتگی می کشاند. دختران جوان و نورسی که در احساسات تند اَوان جوانی و ناهنجاری های محیط های خانواده و جامعه شان دست و پا می زنند در مواجهه با این مرد جوان که نگاه ویژۀ خود را به مبحث دستور زبان به طور خاص و تفکر و زندگی به طور عام دارد، واکنش هایی متفاوت را از خود بروز می دهند و حتی برخی زنان همکار او نیز از درگرفتن نایرۀ این دایرۀ مشتعل بیرون نمی مانند و از این هیمۀ برافروختۀ پرشور، شعله به تئاتر و سینما...

«کمدی رقیبان»نقد نمایش «عروسی»نویسنده: نیکلای گوگولکارگردان: وحید اخوانبازیگران: حبیب دهقان نسب، کاظم هژیرآزاد، محمد ساربان، علیرضا درویش نژاد، وحید اخوان، محمدرضا خادمی، هومان سالکی، آسیه عطوفی، سودابه صادقی، الهام ذوالفقاریان، فاطمه پورمحمدیمکان اجرا: تئاتر شهر، سالن قشقایی نیکلای واسیلیویچ گوگول بی شک یکی از بزرگ ترین نویسندگان قرن نوزدهم در روسیه و همچنین در کل تاریخ ادبیات این کشور به شمار می رود. او بنیان گذار سبک رئالیسم انتقادی در ادبیات روسی و همچنین یکی از بزرگ ترین طنزپردازان در تمامی دنیاست. عظمت گوگول باعث شد تا بر نویسندگان پس از خود نیز تأثیری بسزا بگذارد چنانکه در طبقۀ نویسندگان و هنرمندان تا مدت ها ورد زبان ها این جمله شده بود که تمام نویسندگان بزرگ روس بعد از دوران وی از زیر شنل گوگول گذشته اند. واژۀ شنل در اینجا ایهام دارد؛ یک معنی آن همان معنی تحت اللفظی واژۀ شنل است که نام یک پوشش می باشد و معنی دیگر به داستان معروف گوگول با نام «شنل» اشاره دارد که یکی از برجسته ترین شاهکارهای داستانی او محسوب می شود. وی در نمایشنامه نویسی نیز موفق عمل کرده است و بسیاری از منتقدان، نمایشنامۀ «بازرس» او را بزرگ ترین نمایشنامۀ کمدی تاریخ روسیه قلمداد می کنند. نمایشنامۀ دیگر او «عروسی» که موضوع این نوشتار است هر چند موفقیت «بازرس» را به دست نیاورد اما به مثابۀ یک اتفاق در تئاتر و سینما...

«نه گودو آمد، نه آدولف»نقد نمایش «در انتظار آدولف»نویسندگان: ماتیو دلاپورته، الکساندر دلاپتلیربازیگران: اشکان خطیبی، آناهیتا درگاهی، حسین امیدی، آوا شریفی، رضا مولاییمکان اجرا: مجموعۀ ایرانشهر، سالن استاد ناظرزاده نمایش از آنجا شروع می شود که یک زوج (الیزابت و پیر) را مشغول آماده کردن وسایل یک میهمانی با تم عربی می بینیم. میهمان ها عبارتند از از برادر الیزابت؛ وینسنت و همسر باردارش؛ آنا که به دلیل یک قرار کاری دیرتر به آنها می پیوندد. همچنین کلود که صمیمی ترین دوست خانوادگی الیزابت به شمار می رود در جمع مهمانان است. این پنج نفر دوستان قدیمی و حتی سی ساله هستند. افرادی که مرفه و خوشحال به نظر می رسند، از موقعیت خود راضی اند و برای خوش گذرانی و ساختن یک شب پر از طرب و لذت در این خانه دور هم جمع شده اند. اما با پی افکندن اولین گره که مربوط به نام گذاری فرزند وینسنت است مبنی بر اینکه می خواهد نام کوچک هیتلر را بر فرزندش بگذارد، اوضاع رفته رفته از حالت طبیعی و دوستانۀ خود خارج شده و هر چه زمان می گذرد بر وخامت اوضاع نیز افزوده می گردد تا جایی که این جمع دوستانۀ قدیمی در آستانۀ فروپاشی قرار می گیرد و بیم آن می رود که در هر لحظه آنچه هست و نیست دود شود و به هوا برود.متن این نمایش با نام اصلی «اسم کوچک» یکی از نمایشنامه های موفق در ژانر کمدی اجتماعی فرانسۀ معاصر به شمار می رود به تئاتر و سینما...

فصل طراوت جالیزگل های بازِ نغمه برانگیزآوازهای سرخوشانۀ یکریزبا آخرین گروه پرستوهااز کوچه باغ های دلم رفتندپاییز برگ بیزپاییز مرگ ریزپاییز سرد غم انگیزبا پنجه های وحشی چنگیزبا اولین گروه کلاغان بدخبراز راه می رسدکو یک نفر که مژده بیارداین نیز بگذرد؟زمانی که در اوان دهۀ هشتاد در اصفهان وارد به فضای تئاتر شدم، تعریفات و ذهنیاتم از فضاهای هنری به کل دستخوش تغییر و دگرگونی شد. همۀ آنچه که همچون بنیان هایی سخت و مستحکم می پنداشتم یک جا دود شدند و به آسمان رفتند. محیطی دیدم سرشار از نارضایتی، توطئه، انزجار، اهانت، خنجر از پشت زدن، رقابت های ناسالم، تنگ نظری و سرشار از امراض روحی همچون حقد، حسد، نفرت و جاه طلبی. همانطور که به اقتضای طبیعت همواره سپیدی در میان سیاهی ها رخ می نماید و هر چند کم و کوچک باشد به خوبی موجودیت خویشتن را هویدا می سازد، برخی افراد انگشت شمار نیز در میان تمامی این سیاهی ها چهره می نمودند و همچون بارقه هایی در ظلمات پدیدار بودند. یکی از این افراد دختری بود که تنها یک برخورد و ملاقات با او کافی بود تا او را فارغ از هرآنچه در پیرامونش جریان داشت بیابی. دختری که وقتی بر صحنۀ تئاتر جولان می داد برق اعتقاد به کارش را در چشمانش می دیدی، فارغ از جنسیت، مضیق میدان هنر در آن محیط سرکوب کنندۀ بسته و علیرغم تمام محدودیت ها، او تمامی وجودش را بر صحنۀ تئاتر خرج می ک تئاتر و سینما...

«جستارهای پینتری»نقد نمایش «رانندۀ چینی»نویسنده: داریوش رعیتکارگردان: پریزاد سیفبازیگران: رضا عمرانی، پریزاد سیفمکان اجرا: پردیس تئاتر شهرزاد رانندۀ چینی ماجرای زن و مردی را روایت می کند که تنها راه ارتباطی آنها با جهان خارج دوربین های متعددی است که مخفیانه در خارج از خانه نصب کرده اند. آنها شاهد قتلی می شوند که راننده ای ناشناس مرتکب آن شده و توهم این که رانندۀ ناشناس چینی است رفته رفته برای آنان رنگ واقعیت به خود می گیرد و این زوج از طرف رانندۀ مرموز چینی مورد تهدید قرار می گیرند.با دیدن کلیت فضای این نمایش به ویژه موقعیتی که نمایشنامه نویس برای اشخاص بازی تدارک دیده که عبارت از اتاقی محصور و جدای از محیط های بیرونی است، بیدرنگ ذهن کسی که اندک آشنایی با متون دراماتیک بزرگان جهان نمایش داشته باشد به سوی هارولد پینتر و آثارش کشیده می شود. پینتر؛ نمایشنامه نویس بزرگ انگلیسی مفهومی جدید و ایده ای اجرایی را به تئاتر اضافه کرد به نام کمدی تهدید. این ایده از اولین نمایشنامۀ او؛ «اتاق» ماهیت خود را آعاز می کند و در دو اثر بعدی اش «جشن تولد» و «مستخدم ماشینی» کامل تر و پخته تر می شود. این سه اثر اولیۀ او تحت عنوان کمدی های تهدید شناخته می شوند. در کمدی تهدید با نمایش تهدید فرد در دنیا مواجه می شویم، مشکلات روابط میان افراد و عدم درک واقعیت از سوی آنها مطرح می شود، همچنین آنها با تئاتر و سینما...

«سرکشی های حماقت و تعصب»نقد نمایش «آندورای تئاتر اشتباهات»نویسنده: ماکس فریشکارگردان: میثم عبدیبازیگران: منصور اسکندری، آزاده اکبری، اسماعیل باستانی، پریسا بهپوری، شیما بهرمن، حمید رحمتی، آریاز ذوالفقاری، منوچهر رمضانی، ناصر سرلک، امید طاهری، امین قاضی، سینوره کفاش طلب، مهدی مجنونیمکان اجرا: تئاتر باران روایت نمایش آندورا ماجرای تراژیک معلمی است به نام کان که در جوانی به کشور دیگری سفر می کند و در آنجا با زنی به نام سینیورا ازدواج می کند و صاحب پسری می شود. او همراه پسر خود به کشورش آندورا باز می گردد. مردم آندورا مسیحی هستند و با یهودیان میانۀ خوبی نداشته، نسبت به آنها نفرت می ورزند. کان برای کسب محبوبیت به همه می گوید آندری که در واقع پسر اوست، یک جهود است و او به خاطر حس همنوع دوستی این پسر را از تبعات جنگ نجات داده و به آندورا آورده است. کان با یک زن آندورایی ازدواج می کند و از او دختری به نام باربلین پیدا می کند. سالها می گذرد آندری و باربلین که در کنار یکدیگر رشد و نمو یافته اند اندک اندک به هم دل می بازند و به طور جدی تصمیم به ازدواج می گیرند. کان به دلیل رازی که آن را از دیگران پنهان کرده به ناچار با این ازدواج مخالفت می کند بدون اینکه دلیل اصلی آن را بیان کند و این جریان موجب رنجش بیش از حد آندری و باربلین از او می گردد. پس از مدتی کان ناگزیر مجبور می شود که واقعیت تئاتر و سینما...

«کودکی های گمشده»نقد نمایش «جِنگا»نویسنده: وحید جانفرساکارگردان: بنفشه اعرابیبازیگران: توفان مهردادیان، بنفشه اعرابیمکان اجرا: خانه نمایش جِنگا که به عنوان نام این نمایش انتخاب شده، عنوان یک بازی کسب مهارت جسم و روان است که با نام برج هیجان نیز معروفیت دارد. این بازی توسط فردی به نام «لسلی اسکات» ابداع شده و در حال حاضر توسط شرکت «برادران پارکر» که بخشی از شرکت چند ملیتی «هسبرو» است به بازار عرضه میشود. در طی این بازی، بازیکنان به نوبت یک بلوک از برج را بیرون میکشند و آن را در بالای برج قرار میدهند. به این ترتیب یک ساختار بلندتر و به طور فزایندهای ناپایدارتر ایجاد میکنند. جنگا از کلمه سواحیلی به معنی «برای ساخت» مشتق شده است.داستان نمایش مربوط می شود به دکتری میان سال با نام «وینسنت برتلن» که سالها در تجرد زندگی کرده و زیستن در تنهایی را ترجیح می دهد. یک روز پس از ساعت کاری که به خانه باز می گردد با دختری جوان در اتاق پذیرایی منزلش مواجه می شود که خود را با نام جوزین معرفی کرده و ادعا می کند قبلاً یکی از مریض های او بوده است. جوزین ادعا می کند که دکتر در معاینه ای که از او داشته بیماری اش را لوسمی (سرطان خون) تشخیص داده و گفته که شش ماه دیگر بیشتر زنده نخواهد ماند، او هم در این شش ماه تمام دار و ندارش را خرج کرده و از آن لذت برده تا پس از مرگ چیزی استفاده نشده از خو تئاتر و سینما...